Badloopus W pętli popkultury
0
0
„Karaczun” to najnowszy kryminał Anny Kusiak, która po „podkarpackiej” trylogii znów wraca w rejony Podgórza z kolejna mroczną historią, tym razem pod szyldem Wydawnictwa Vectra.
Jak przystało na kryminał, mamy tutaj zwłoki. Znalezione w przydrożnym rowie ciało nastolatki zdaje się sugerować wypadek. Ale – jak to w kryminałach – dociekliwość śledczych prowadzi do odkrycia nieścisłości i uznania sprawa za morderstwo. Dlaczego jednak dziewczynka zginęła? Czy na pewno w wyniku potrącenia? A może sprawa jest dużo bardziej złożona?
Taki wyjściowy pomysł nie jest szczególnie nowatorski, ale w kryminale trudno wyważać otwarte na ościez drzwi, a sięgając po określona konwencję, autor – mimo wszystko – jest dość ograniczony. I nie jest to wada, nie jest to zarzut, a jedynie spostrzeżenie, ze finalnie ocenie podlega umiejętność konstruowania i zbrodni i śledztwa, a poza tym literacki warsztat i pisarskie zdolności.
Osobiście, przyznaję, mam słabość do prozy Kusiak, przede wszystkim ze względu na osadzanie akcji w rejonach, które znam, które nie są mi obce. Tym bardziej więc doceniam umiejętność nakreślenia specyfiki regionu, jego charakteru, ale też szanse na odnajdywanie na kartach powieści miejsc znajomych, pamiętanych. Poza tym, „Karaczun” sięga – choćby symbolicznie – do lokalnych wierzeń, do specyfiki ludowości, która ma, bo mieć musi, wpływ na całość nie tylko śledztwa, ale i całej opowieści. Zakorzeniona jest bowiem w mentalności, w sposobie patrzenia na świat, w codzienności. W sposobie bycia. I udaje się to Kusiak całkiem zgrabnie pokazać, tą prowincjonalność, wiejskość, to życie poza metropolią, co ma swoje zalety, ale i cienie.
Dużym plusem „Karaczuna” jest zakotwiczenie genezy zbrodni we współczesności. Wiele (jeśli nie większość) polskich kryminałów sięga po stare sprawy, zadawnione krzywdy, które wracają, wybuchają na nowo, generują kolejna zbrodnię. I jest to poniekąd zrozumiałe, bo to podwalina do budowania głębszych tajemnic, podniesienia ich rangi, zintensyfikowania sekretów i trudności z odkryciem prawdy. Literacko, zabieg całkiem zrozumiały. Tylko czasem odnoszę wrażenie, że współczesnych zbrodni, nie zakotwiczonych przed dekadami, już nie ma. W tej powieści jest inaczej, akcja dzieje się tu i teraz, ale również sprawa nie jest – w swojej istocie – wynikiem zaszłości, ale tyczy kwestii i przewin całkiem teraźniejszych. A to ciekawe, bo udało się zbudować złożona intrygę, intrygującą – pod względem śledztwa – ale i zogniskowaną na współczesności.
Ma w sobie Kusiak nieco poetyckiej maniery Kańtoch. Oczywiście nie jest to jeszcze ten sam poziom, Kańtoch należy do ścisłej literackiej czołówki, jeśli chodzi o poziom językowy, o warsztat. Jednak pewne elementy (nie wiem, czy inspirowane świadomie, czy może przypadkowe) wyraźnie tutaj dostrzegam. Choćby w mocno onirycznych (aż do finalnego obnażenia tajemnic) fragmentach z zagadkową „miastową”, która zamieszkała na odludziu i wsłuchuje się w to, co mówi jej las.
Owszem, dałoby się pewne rzeczy tutaj wygładzić, dopracować redakcyjnie. Ale może to kwestia zmiany redaktora i brak ostatecznego doszlifowania relacji na tej linii, autorka – redaktor?
Nie zmienia to faktu, że okazuje się „Karaczun” solidną, dobrze skrojona powieścią kryminalną dla miłośników historii z prowincji. Na kilka jesiennych wieczorów, myślę, że będzie jak znalazł.
Sprawdź, gdzie kupić:
Karaczun
Nasza ocena: - 70%
70%
Anna Kusiak. Wydawnictwo Vectra
